گروه مسكن - ليلا درخشان: انبوه‌سازان به ساختمان دو واحدي كه ظرف 44 روز با روش ابداعي مركز تحقيقات ساختمان، در شهر جديد هشتگرد احداث شده، 6 نقد فني وارد كرده‌اند كه مهم‌ترين آن «بهره‌وري پايين زمين» و «عمر محدود سازه» است.
رييس انجمن انبوه‌سازان تهران در اين‌باره به «دنياي اقتصاد» گفت: معمولا در هر هكتار زمين امكان ساخت 70 تا 80 واحد مسكوني وجود دارد، اما در پروژه «مسكن 45 روزه»، به دليل محدوديت در ارتفاع طبقات، اين رقم به نصف مي‌رسد كه در اين صورت قيمت تمام‌شده زمين و هزينه آماده‌سازي براي هر واحد افزايش خواهد يافت. طرح «ساخت مسكن در 45 روز» فعلا فقط در ارتفاع دو طبقه و به‌صورت طبقات تك واحدي قابليت ساخت دارد.
نقد دومي كه ايرج رهبر به «مسكن 45 روزه» وارد كرده، تعيين عمر 60 سال از سوي سازنده براي اين نوع ساختمان‌ها است كه باعث مي‌شود مالكان مسكن مهر از اين به بعد به جاي اينكه نگران 99 ساله بودن زمين‌ها باشند، بيم فرسودگي زودرس سازه را نيز داشته باشند.
از سوي ديگر، گفته مي‌شود برخي از تجهيزات ساختماني كه با روش «45 روزه» احداث مي‌شود، بعد از مدتي بايد نوسازي يا تعويض شود كه اين موضوع در مقايسه با عمر نامحدود ساختمان‌هاي معمولي، ميزان استقبال از مسكن 45 روزه را در‌هاله‌اي از ابهام قرار داده است.
رييس انجمن انبوه‌سازان استان تهران همچنين با بيان اينكه، از سازه‌هاي اين چنيني معمولا براي ساخت‌وساز ويلا استفاده مي‌شود، تصريح كرد: در گذشته برخي شركت‌ها، 500 واحد مسكوني را ظرف 500 روز ساخته و تحويل داده‌اند؛ بنابراين ساخت دو واحد مسكوني در 45 روز آنچنان كه گفته مي‌شود در قالب پروژه‌هاي سريع‌سازي نمي‌گنجد.
ريیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران میانگین زمان ساخت مسکن 45 روزه در قالب صنعتی‌سازی را طولانی دانست و اذعان داشت: انتظار می‌رود که این زمان با توجه به میانگین زمان ساخت‌وسازهای صنعتی در کشورهای پیشرفته کاهش پیدا کند.
وی گفت: در حال حاضر در برخی از کشورها نظیر ژاپن احداث مسکن دائمی به روش صنعتی‌سازی طی 48 ساعت محقق می‌شود؛ بنابراین لازم است که سرعت ساخت‌وسازهای صنعتی در کشور ما از وضعیت فعلی افزایش یابد.
رهبر تصریح کرد: در شرایط فعلی بر اساس ضوابط مسکن مهر در هر هکتار زمین با توجه به امکان ساخت 4طبقه واحد مسکونی در 100 متر مربع، ساخت 80 واحد در هر هكتار امکان‌پذیر است؛ اما در زمینه ساخت مسکن 45 روزه با توجه به اینکه امکان ساخت دو واحد در هر طبقه وجود دارد، در نتیجه در هر هکتار فقط امکان ساخت 40 واحد مسکونی وجود دارد.
وی افزود: از سوی دیگر این امر موید آن است که در این روش به 2برابر زمین بیشتر نیاز است و این مساله بیانگر این است که در این فرآیند استفاده بهینه از زمین به عمل نخواهد آمد.
رهبر تاکید کرد: به‌رغم اینکه مرکز تحقیقات مسکن و ساختمان نسبت به اجرای پروژه 45 روزه بسیار خوش بین است، اما اگر با نگاه مهندسی به این پروژه نگاه شود، مشخص می‌شود چندان اقدامی کارگشا و مهم در جهت حل معضل مسکن صورت نگرفته است؛ چراکه از یک سو گروه‌های هدف این پروژه محدود هستند و از سوی دیگر این شیوه ساخت‌وساز اساسا با فرهنگ بومی مردم ما ناهمگون است.
وی گفت: بر اساس آمارهای رسمی انبوه‌سازان، با توجه به ساخت 500 واحد مسکونی طی 500 روز به طور میانگین امکان ساخت یک واحد مسکونی به شیوه صنعتی‌سازی پیش‌تر مهیا شده است؛ بنابراین ساخت مسکن دو طبقه‌ای طی 45 روز چندان کار مهمی نیست.
ريیس انجمن انبوه‌سازان مسکن استان تهران اظهار داشت: ريیس مرکز تحقیقات مسکن و ساختمان عمر این سازه‌ها را 60 سال عنوان کرده است، اما بهتر است با توجه به اینکه میانگین عمر ساختمان‌ها در کشورهای پیشرفته 100سال است به سمتی حرکت کنیم که عمر سازه‌ها به این رقم نزدیک شود.
وی گفت: البته احتمال آن می‌رود که عمر مفیدی که برای ساختمان‌های 45 روزه در نظر گرفته شده مربوط به سازه باشد و به نظر می‌رسد پارتیشن‌های این نوع ساختمان‌ها به مرور زمان دچار استهلاک شوند و نیاز به تعمیر مجدد پیدا کنند.
وی تاکید کرد: کاربرد ساختمان‌های 45 روزه بیش از هر چیز در ویلاسازی موضوعیت دارد و به‌کارگیری آنها در پروژه‌های ملی، نظیر پروژه ملی مسکن مهر ممکن است محل اشکال باشد.
ريیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران خاطرنشان کرد: اساسا مراحل آماده‌سازی زمین شامل آب و برق و گاز و ... بسیار هزینه بر و با معضلات خاص خود همراه است، در نتیجه مسوولان باید دقت لازم را به خرج دهند که در روند ساخت مسکن 45 روزه در مسکن مهر، اتلاف سرمایه ملی صورت نگیرد.
ريیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران کیفیت سازه‌های 45 روزه را در حد ساختمان‌های موقت که پیش‌تر ساخته شده است، قلمداد کرد و گفت: متاسفانه بعضا برخی از مراکز تحقیقاتی مسکن در الگوگیری دچار اشتباه می‌شوند و بدون در نظر گرفتن شرایط کشورمان اقدام به استفاده از سازه‌های خاصی در امر ساخت‌وساز می‌کنند.
نقد وبلاگي توسط فعال ساختماني
در همین حال سایت موج پیشرو به آدرس www.mojepishro.net/articletml و به نقل از يك فعال ساختماني به نام مهندس علیرضا سعیدی در مورد مسکن دو ماهه این‌گونه نوشته است: «روزنامه دنیای اقتصاد به نقل از دکتر فاطمی عقدا خبر از به دست آوردن فن‌آوری ساخت منزل مسکونی در 60 روز داده است.
اگر به متن خبر توجه شود متوجه می‌شوید که منظور دکتر فاطمی، ساخت منازل مسکونی یک تا دو طبقه پیش ساخته است؛ این در حالی است که اگر شما جست‌وجویی در اینترنت یا حتی روزنامه‌های صبح کشور کنید ده‌ها شرکت ساختمانی و غیرساختمانی را پیدا خواهید کرد که قادر هستند منازل یک و دو طبقه‌ای پیش‌ساخته را برای شما در کمتر از چهل و پنج روز احداث کنند. بنده در زمان حضورم در بم خود شاهد بوده‌ام که منازل پیش ساخته احداثی هنگامی که از نظر مالی، پشتیبانی خود صاحبخانه را در پشت سر خود داشت، در کمتر از 60روز به اتمام می‌رسید.
این به آن معنی است که این پروژه حرف جدیدی برای صنعت ساختمان ندارد؛ چرا که وقتی صاحبخانه بی‌تجربه بمی قادر است در همان مدت دو ماه ساختمان خود را به اتمام برساند، قطعا انبوه‌سازان چند گام هم جلوتر خواهند بود، اما در این میان شاید آنچه دکتر فاطمی عقدا را مسرور نموده است، کاهش بیست درصدی هزینه ساخت است.
به هر حال آنچه بی‌شک محک این ادعا خواهد بود، استقبال مردم از این ایده بکر است. قطعا مردم راغب هستند که منزلشان طی دو ماه و با بیست درصد هزینه کمتر ساخته شود.
قطعا بهترین داور برای روشن شدن واقعیت زمان است و ما برای داوری درست در خصوص این خبر شش ماه بعد باز این گفت‌وگوی دکتر فاطمی عقدا را روی همین سایت مرور خواهیم کرد، امید که آن روز خود من هم بسته دکتر را برای زمینی که در کلاردشت دارم خریداری کرده باشم. ساختمانی که طی دو ماه با بیست درصد هزینه کمتر ساخته می‌شود.»

پاسخ فني رييس مركز به نقدها
دكتر سيد محمود فاطمي عقدا، رييس مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در دفاع از آنچه اين مركز در قالب پروژه «مسكن 45 روزه» ابداع و در هشتگرد احداث كرده، به «دنياي اقتصاد» گفت: عمر 60 سال كه براي اين ساختمان‌ها اعلام كردم، منظور حداقل زمان قابل‌استفاده است؛ اما با توجه به اينكه، خانه‌هايي كه با اين سيستم ساخته مي‌شود صنعتي است و در كارخانه توليد مي‌شود، اين امكان وجود دارد كه قطعات پيش‌ساخته بعد از مدتي تعويض شود.معاون وزير مسكن تصريح كرد: مطالعات فني ما نشان مي‌دهد كه طول عمر سازه‌هايي كه با روش 45 روزه ساخته مي‌شود، حدود 120 سال است.عقدا در ادامه درباره موضوع بهره‌وري زمين در پروژه مسكن 45 روزه و اينكه در اين روش ساخت، تعداد واحدهاي مسكوني در «هكتار زمين» كاهش پيدا مي‌كند نيز تصريح كرد: تكنولوژي ابداعي ما فعلا براي سازه دو طبقه طراحي شده، اما قطعا تا پايان امسال براي ساخت ساختمان‌هاي 4 و 5 طبقه در 45 روز طرح جديدي ابداع و آن را عملياتي مي‌كنيم.
رييس مركز تحقيقات ساختمان افزود: ما هم معتقديم در شهرهاي بزرگ، ساخت‌وساز در حد دو طبقه جوابگو نيست؛ بنابراين با توجه به اينكه در حال حاضر حدود 63 درصد از ساخت‌وسازهاي شهري در ارتفاع 5 طبقه انجام مي‌شود، اميدواريم با فراهم كردن تكنولوژي 45 روزه براي اين تعداد طبقات، از زمين حداكثر استفاده بشود.